-بفرمایید شام...بفرمایید خواهش می کنم ...

بالاخره انتظار به پابان رسید. انگار کلمة «شام» ولوله ای در جمع میهمانان انداخت که صداها اوج گرفت...

- بفرمایید...

- خواهش می کنم... اول شما...

زیر چشمی نیم نگاهی به میز شام انداخت... عجب هنگامه ای بود ... هفت، هشت تا مهمان و اینهمه غذاهای جورواجور؟! دلش می خواست همه اش را امتحان کند ... همین کار را هم کرد و برای آن چندان نیازی هم به تعارفهای مکرر میزبان نداشت. شام که تمام شد و بساط آن جمع شد نوبت به میوه رسید. احساس کرد واقعاً دیگر «ظرف معده» از آنچه طعام بود آکنده شده... اما حرفهای میزبان، نظر او را عوض کرد:

- میوه که دیگه آبه! هر چی خوردید را می شوره می بره پایین. تازه، دکترا می گن خوردن میوه بعد از غذا، به هضم آن کمک می کنه!

احساس کرد که واقعاً نیاز دارد به هر مکافاتی که هست، هر چه خورده به پایین شسته شود و هضم آنها آسانتر شود. پس یک پرتقال و یک خیار را به آنچه پیشتر خورده بود، افزود.

شب که به اتفاق خانم بچه ها به منزل برگشت احساس پری و ورم معده می کرد. خوردن یک لیوان آب لیموی رقیق شده با آب هم نه تنها دردی را دوا نکرد احساس سوزش پشت جناغ سینه به ویﮋه در وضعیت درازکش را هم به مجموعة مشکلاتش افزود . همسرش که اندکی نگران او شده بود، لب به گلایه گشود:

- نباید آن میوه ها را بعد از شام می خوردی. مگر نشنیدی که دکترها می گن نباید میوه را همراه غذا یا بلافاصله بعد از آن خورد؟!

او که دیگر از ورم معده کلافه شده بود، پاسخ داد:

- ای بابا، ما که بالاخره نفهمیدیم این دکترها چی می گن و به حرف کدومشون باید گوش داد!؟ حالا فعلاً ببین اگه شربت معده داریم لطف کن برام بیار تا بعد!

×××

میوه ها بی تردید ارزش تغذیه ای بالایی دارند به طور مثال سرشار از فیبر، آنتی اکسیدانهای گوناگون و ویتامینها به ویژه ویتامین ث هستند. قند موجود در میوه ها به آسانی جذب می شود و می تواند بخشی از نیاز بدن به انرژی را تامین کند. مطالعه ای که به سال 2001 در مجلة پزشکی بریتانیا به چاپ رسید حاکی از این بود که مصرف روزانه 3-2 سهم میوه یا بیشتر با 32٪ کاهش خطر مرگ از بیماریهای مغزی-عروقی و 24٪ کاهش خطر مرگ ازبیماریهای قلبی-عروقی همراه است. در این مطالعه و دیگر مطالعاتی از این دست به زمان مصرف میوه اشاره ای نشده است.

طرفداران «بهداشت طبیعی» natural hygienists اما معتقدند چون میوه ها دارای قندهای آزاد هستند که نیاز به هضم چندانی ندارند و در حالت عادی به سرعت معده را ترک می کنند، صرف میوه بلافاصله پس از غذا موجب تاخیر در تخلیة معدی و لذا ماندگاری این قندها و تخمیر آنها در معده می شود. همین مساله ممکن است سبب بروز ناراحتی های گوارشی و نشانه های سؤ هاضمه شود.

شخصاً با این نظریه چندان موافق نیستم. اولاً ماندگاری طولانی تر غذا و میوه در معده ضرورتاً پدیدة تخمیر را در پی ندارد. ثانیاً در فرهنگ غذایی ملل مختلف از جمله میهن عزیرمان ایران غذاهای فراوانی وجود دارند که یا دست کم یکی از اجزای تشکیل دهندة آن نوعی میوه است (مانند آلبالو پلو یا خورش به) یا به آنها شکر (که قند آزاد است) افزوده می شود (مانند شیرین پلو یا شیر برنج) و خوردن آنها به طور معمول هیچگونه تخمیر معدی و علائم سؤ هاضمه را در پی ندارد. به نظرم آنچه که مهمتر از زمان مصرف میوه ها است، فرهنگ مصرف آنهااست. مطالعات عدیده ای نشان داده اند که مصرف میوه ها و سبزیها، چه در ایران و چه در دیگر کشورها، به ویژه در میان کودکان و نوجوانان بسیار کمتر از مقادیر توصیه شده است. اگر کودک یا نوجوانی به دلیل شرکت در کلاسهای گوناگون یا هر دلیل دیگری مجال صرف غذا را در کنار خانواده ندارد مطمئن باشید اگر مادر در کنار لقمة غذا یا ساندویچ «سالمی» که برای نهار فرزندش آماده می کند و حجم آن نیز متناسب با نیاز اوست، یک سهم میوه نیز به عنوان «دسر» بگذارد نه تنها مشکلی را ایجاد نمی کند که مفید به فواید گوناگون نیز خواهد بود.

اما صحبت از «دسر» به میان آمد بد نیست به این نکته اشاره کنم که دسر به ویژه در فرهنگ غذایی غربی جایگاه خاصی دارد منتهی در این فرهنگ یک وعدة غذایی از 3 جزء پیش غذا، غذای اصلی و دسر تشکیل شده و به همین دلیل حجم هر 3 جزء به تناسب کوچک است. در فرهنگ غذایی ایرانی به طور سنتی پیش غذا و بالاخص دسر جایگاه خاصی ندارد در عوض غذای اصلی نسبتاً حجیم است. تلفیق بسیار نامطلوب این دو فرهنگ غذایی در کشور ما غالباً صرف غذای حجیم و دسر پس از آن است که گاه پیش غذای مفصلی هم به آن اضافه می شود. برای تمامی عزیزانی که هم عقیدة میزبان داستان ما هستند نیز باید خاطرنشان کنم که اولاً میوه، آب نیست ثانیاً هیچگونه «شوینده» یا «پایین برندة» طبیعی (میوه یا آبلیمو) وجود ندارد که واقعاً بتواند آثار مخرب یک رژیم غذایی حجیم و ناسالم را محو کند. قهرمان داستان ما نیز اگر به حجم کمتری از غذا بسنده می کرد می توانست به عنوان دسر یک سهم میوه میل کند و به جای آنکه شب خود را با سؤ هاضمه به صبح برساند، از فواید بیشمار میوه ها محظوظ شود.

دکتر تیرنگ رضا نیستانی

کپی رایت

 کلیه حقوق این سایت متعلق به وب سایت کلینیک تغذیه می باشد. استفاده از مطالب این سایت بدون مجوز کتبی، پیگرد قانونی دارد.

اطلاعات تماس

  • شهرک غرب، بلوار پاکنژاد، پائین چهارراه سرو
    18 متری مطهری،پلاک 14 ، واحد3
  • تلفن: 02122076953
  • ایمیل: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
  • ساعات کاری: 8:00-20:00
Top
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…